Volledig Hitma-assortiment
Hitma Slangen
2020-02-13 13:11:00

Laat biofilm de smaak van je bier niet verpesten

Gemiddelde leestijd 3,5 minuut Door Anne Marijke Zwarts op 13 februari 2020

In de Middeleeuwen waren stadsbewoners voor hun watervoorziening met name aangewezen op de grachten. Dit water was zo vervuild, dat je het niet kon drinken. En daarom dronk bijna iedereen (ook kinderen) bier. Water werd weliswaar gebruikt als grondstof, maar tijdens het brouwproces werd het aan de kook gebracht, waardoor bacteriën werden uitgeroeid. Bier was in die tijd dus gezonder dan water! Het alcoholpercentage was toen overigens beperkt.

Invloed van bacteriën op smaak bier
Ziektekiemen houden überhaupt niet zo van bier. Al zijn er nog genoeg bacteriën waar je niet ziek van wordt, maar die bier compleet van smaak laten veranderen. Van een Lactobacillus kan bier bijvoorbeeld zuur worden. Het grote probleem is dat bacteriën zich als een sluipmoordenaar kunnen gedragen. De besmetting die zij veroorzaken, kan lange tijd op de loer liggen om op een vervelend moment toe te slaan. Die ene kleine bacterie kan zich hechten aan een zwakke plek in het proces om vervolgens een verdedigingsmuurtje (ECM oftewel extracellulair matrix of glycocalyx) te bouwen dat doorgroeit totdat er een flink leger is gevormd. Op het moment dat het de meeste schade kan aanrichten, slaat dit leger toe. Dit proces is de opbouw van biofilm (een laag micro-organismen omgeven door zelfgeproduceerd slijm vastgehecht aan een oppervlak). 

Vorming biofilm 
De vorming van biofilm begint meestal met één zwak punt. Dit zwakke punt komt vaak voor in beschadigde processlangen, maar kan ook ontstaan als een slang een verkeerde koppeling heeft of  als het binnenlaagmateriaal niet geschikt is. Wanneer deze biofilm toeslaat, is er een kleine kans op ziekte. Punt is alleen dat door de beschermde verdedigingsmuur (extracellulair matrix) reinigingsmiddelen en desinfectantia er geen vat meer op hebben. De biofilm kan dan op een vervelende manier de smaak van je bier verpesten. En dat is natuurlijk de nachtmerrie voor elke bierbrouwer en bierliefhebber.

Biofilm kan de smaak van je bier verpesten; een nachtmerrie voor elke bierbrouwer en bierliefhebber.

Voorkomen is beter dan genezen
Wanneer een bacterie zich hecht aan de binnenwand van een processlang, dan is dit in eerste instantie nog omkeerbaar. Dit is echter bijna niet meer mogelijk wanneer de extracellulair matrix wordt gevormd. Vandaar dat, net als bij zoveel andere zaken in het leven, ook voor biofilm geldt dat voorkomen beter is dan genezen. Maar hoe pak je dat aan? Ten eerste door de juiste bierslang te kiezen voor jouw brouwproces. Hiervoor zijn vele soorten slangen op de markt. Welke specifieke slang optimaal is voor jouw toepassing hangt af van verschillende procesfactoren. Laat je hierover altijd adviseren door een specialist.

Richtlijnen voor het installeren van slangen
Als je dan uiteindelijk het type slang voor jouw brouwerij hebt geselecteerd, dan volgt de installatie. Om de vorming van biofilm te voorkomen is het van groot belang dat slangen correct worden geïnstalleerd. Zo moet je een te sterke buiging voorkomen en slangen mogen niet knikken. Hou ook in de gaten dat slangen niet gaan doorhangen. Breng bijvoorbeeld ondersteuning aan om dit tegen te gaan. Ook door slangen op de juiste manier af te rollen, bescherm je ze tegen torsie (draaiing) en knikken. Daarnaast is een te sterke buiging achter de koppeling van een slang nadelig. Dat geldt ook voor overschrijding van de buigstraal.

Tegenwoordig drinken we bier niet meer als alternatief voor water, maar om te genieten van de heerlijke biersmaak. En die smaak moet zeker niet beïnvloed worden door problemen met biofilm in de processlangen. Maar dit is, zoals je in dit blog hebt kunnen lezen, gelukkig met speciale bierslangen te voorkomen. Uiteraard is het wel van belang dat deze slangen op de juiste manier in het brouwproces worden geïnstalleerd. Heb je hier vragen over? Stel ze gerust.

Anne Marijke Zwarts Specialist steriele monstername

Leer mij kennen via mijn persoonlijke pagina. Voor vragen over dit onderwerp mag je mij altijd even mailen of bellen via +31 (0)6 5148 8397.

Vond je dit interessant lees hier dan mijn andere blogartikelen.

Bij Hitma geloven wij in meten is weten. Daarom maken wij op onze websites gebruik van cookies. Hiermee zorgen we ervoor dat de website gebruiksvriendelijker wordt. Onze cookies hebben uitsluitend analytische, communicatieve of functionele doeleinden. Door verder te gaan op onze website accepteer je cookies en vergelijkbare technieken. Lees hier meer over wat Hitma vindt van privacy